CONSELLO DA CULTURA GALEGA
GALLAECIAE MONUMENTA HISTORICA
Colección diplomática medieval do Arquivo da Catedral de Mondoñedo
104
1353, xullo, 25. Vilamaior-Mondoñedo.
Despacho librado polo bispo de Mondoñedo, don Afonso Sánchez (1347-1366), a favor de Fernando Eanes, presbítero, para que lle desen posesión do primeiro curato que estivese libre na diocese e fose de presentación do mosteiro de San Martiño de Xubia, en virtude da bula pontificia de Inocencio VI (1352-1362), que se transcribe.
A, perg., con orificios do cordón do que pendeu o selo, de 470 x 415 mm. Letra gótica cursiva sumamente pequena.
Alfonsus Dei et apostolice Sedis gratia mindoniensis episcopus executor ad infrascripta a Sede apostolica specialiter deputatus venerabilibus et religiosis viris priori et conuentui monasterii sancti Martini de Juuia per priorem soliti gubernari cluniacensis ordinis mindoniensis dio/cesis ac omnibus aliis et singulis quorum interest aut intererit aut interesse potuerit et quos presens tangit negocium seu tangere potuerit quomodolibet in futurum quocumque nomine censeantur ubicunque constitutis salutem in Domino et mandatis nostris ymmo verius apostolicis firmiter obedi/re litteras sanctissimi in Christo Patris et Domni nostri Domni Innocentii diuina prouidencia Papa viº cum uera bulla plumbea ipsius Domni Pape et fillo canapis more romano cum solito bullatas non uiciatas non cancellatas nec in aliqua sua parte suspectas sed prosus / omni uicio et suspicione carentes nobis per Fernandum Johannis de Gallegos pauperem clericum nostre diocesis paresentatas nos cum ea qua decuit reuerencia noueritis recepisse ipsasque coram notario et testibus infrascriptis legi fecimus quarum litterarum apostolicarum tenor dig/noscitur esse tallis:
Innocentius Episcopus seruus seruorum Dei venerabili frati episcopo mindoniensi salutem et apostolicam benediccionem. Constitutus in prsencia nostra dilectus filius Fernandus Johannis de Gallegos pauper presbiter tue diocesis nobis humiliter supplicauit ut cum ipse sicut asse/rit beneficium aliquod acclesiasticum non obtieneat prouideri sibi de benignitate apostolica mandaremus. Quia igitur illi fuit ad ecclesiastica beneficia promouendi quibus mores et sciencia sufragantur cum idem presbiter quem per certis examinatoriis super hoc deputatis a nobis de litteratura examinari fecimus dilligenter inuentus sit in illa conuenienter ydoneus ad acclesiasticum beneficium obtinendum Nos de uita et conuersacione ipsius presbiteri noticiam non habentes fraternitati tue per apostolica scripta mandamus / quatenus de hiis solerter inquirens si eum uite laudabillis et honeste conuersacionis esse repereris et aliud ecclesiaticum beneficum non obtineat aliudque canonicum non obsistat et de aliquo ecclesiastico beneficio secundum sue probitatis merita conpetenti cum cura / uel sine cura consueto ab olim clericis secularibus asignari spectante communiter uel diuisim ad collacionem uel presentacionem dilectorum filiorum prioris et conuentus monasterii sancti Martini de Juuea per priorem soliti gubernari cluniacensis ordinis dicte tue / diocesis si quod in ciuitate uel diocesi mindoniensi uacat ad presens uel quod primum ad id obtullerit se facultas per te uel alium seu alios prouidere procures inducens eum in corporalem possesionem eiusdem beneficii et defendens indutum ac faciens / ipsum ad illud siue ecclesia collegiata secundum distinacionem nostram inferius annotatam extiterit postquam de ipsa uacante sibi prouisum fuerit in canonicum recipi et in fratrem non obstante si aliqui nostri uel predecessorum nostrorum Romanorum Pon/tificum autoritate huiusmodi beneficia ad dictorum prioris et conuentus collacionem uel presentacionem spectancia tan in huiusmodi pauperis(?) quam alia quacunque forma prouisionis expectent quibus omnibus preterquam uirtute nostra huiusmodi beneficia expectantibus dictum / presbiterum in assecucione huiusmodi beneficii uollumus antefferi sed nullum per hoc eis quoad assecucionem aliorum beneficiorum periudicium grauari aut si aliquis de beneficiis ecclesiasticis ad dictos priorem et conuentum spectantibus per nostras litteras sit / prouisum seu si eisdem priori et conuentui uel personis ipsius ecclesie in qua sibi prouideri contigerit a Sede apostolica sit indultum quoad recepcionem uel prouisionem alicuius minime teneatur quodque ad id conpelli aut quod interdici suspendi uel excomunicari non possint uel quod de beneficiis ad eorum collacionem expectantibus non possit aliquibus prouideri per litteras apostolicas non facientes plenam et expressan de indulto huiusmodi mencionem siue quelibet alia prefate Sedis indulgencia cuiuscumque tenoris existat per quam efectus presencium inpediri ualeat uel differri et de qua in nostris litteris mencionem fieri oporteat specialem contradictores per censuram ecclesiasticam apellacione postposita conpescendo ita tamen quod idem presbiter / prout requiret onus beneficii de quo ei prouisum fuerit personaliter resideat in eo. Mandatum nostrum in hac parte taliter inpleatur quod in eo inpendisse lauderis misericors [...15] obediencium mandatorum vollumus autem quod [...5] alie / littere a Sede predicta uel eius legatos seu quibuslibet aliis obtente necnon promissionis et obligaciones a quibuscumque personis facte super ipsius presbiteri prouissione sint inualide omnique careat firmitate. Ceterum discretius inhibemus ne prefato autoritate / presencium in cathedrali aliquatenus prouideatur ecclesia uel de cuiuslibet ecclesie collegiate prebenda uel alio beneficio ecclesiastico sine cura cuius redditus et prouentus annui biginti quinque librarum turonensium paruorum summam siue de aliqua paro/chiali eclesia uel aliquo acclesiastico beneficio curam animarum habente cuius redditus et prouentus quadraginta librarum eiusdem monete annuam quantitatem excedat vallorem auctoritate annum huiusmodi reddituum et prouentuum declaramus et haberi vollu/mus estimatum prout de illis secundum taxacionem uel aliter per decima est amplius persolutum. Nostre tamen intencionis existit quo de huiusmodi beneficio etiam si minoris quod predicitur ualoris extiterit posit eidem presbitero si illud infra vnius men/sis spacium postquam sibi de ipsius beneficii uacacione constiterit acceptare uolluerit prouideri. Prefatis enim priori et conuentui nec post insinuacionem presencium et processum per eas habitorum eius sentenciam de ipso beneficio interim etiam ante ac/ceptacionem huiusmodi disponere quomodo presumant discrecius inhibemus decernentes irritum et inane si secus super premisis a quocumque quauis autoritate contigerit attenptari. Datum Avinione vii kallendas marcii pontificatus nostri anno primo (a. 1352).
Post / quarum quidem litterarum apostolicarum presentacionem et recepcionem per prefatum Fernandum Iohannis pauperem presbiterum fuimus cum instancia debita requisiti ac etiam nobis humiliter supplicauit ut instanter ad ipsarum execucionem procedere dignaremur nos igitur executor prefatus uollen/tes huiusmodi mandatum apostolicum nobis in hac parte directum reuerenter exequi ut tenemur autoritate apostolica predicta nobis in hac parte comissa de uita et conuersacione ipsius presbiteri et aliis contentis in apostolicis litteris antecedentis inquisiuimus diligenter iuxta traditam nobis formam. Et quia ipsum fide dignorum testimonio uite laudabillis et honeste conuersacionis esse reperiuimus et non inuenimus aliquod canonicum quod obstet eidem propter quod dicta prouisio retardari uel impediri ualeat ipsum Fernandum Iohannis prebisterum pronun/ciamus ydoneum ad huiusmodi ecclesiasticum beneficium obtinendum secundum formam et usque ad ualorem et summam in apostolicis litteris conprehensam. Ideoque eidem presbitero beneficium eclesiasticum sine cura nulli alli de iure debitum consuetum ab olim clericis secularibus asignari eiden tamen(?) presbitero conpetens secundum sue probitatis merita spectans ad collacionem uel presentacionem uestram Prior et conuentus prelibati si quod in ciuitate uel diocesi mindoniensi predictis sine cura uacat ad presens cuius redditus et prouentus annui biginti et / quinque libras turonenses parauorum summam siue de aliqua parrochiali ecclesia uel aliquo ecclesiastico beneficio curam animarum habente cuius redditus et prouentus qudraginta libras eiusdem monete annuan quantitatem non excedant secundum taxacionem in prefatis litteris apostolicis / contentam que tamen beneficium ad uestram collacionem uel presentacionen pertineat ut prefertur cum omnibus iuribus et pertinentiis suis conferimus et prouidemus de ipso dictumque presbiterum per annuluum uestrum inuestitum presencialiter de eodem vosque domnos priorem et con/uentum predictos ac omnes alios et singulos quorum interest uel interesse potest primo secundo tercio et perentorio requirimus et monemus comuniter et diuisim uobis nichilominus in uirtute sancte obediencie districte precipiendo mandamus quatinus infra sex dies / a presentacione uel notificacione presencium uobis factam inmediate sequentes quarum duos pro primo duos pro secundo et reliquos duos uobis et et aliis quorum interest uel interesse potest pro tercio perentorio termino ac monicione canonica asignamus eumdem presbiterum uel procuratorem suum eius nomine ad / dictum beneficium de quo sibi prouidemus sine dificultate qualibet recipiatis ac eum admittatis permittentes ipsum pacifica ipsius beneficii possesione gaudere et admouentes ab eo quemlibet detentorem quem nos etiam admonemus et denunciamus admotum sibique uel eius procuratori pro se / de ipsius beneficio fructibus redditibus prouentibus iuribus et obuencionibus vniuersis ut ad uos pertinent faciatis integre responderi. Quod si dictum talle beneficium de quo sibi prouidemus in ecclesia collegiata existat eumdem presbiterum uel suum procuratorem eius nomime in/fra predictum terminum prout ipsius beneficii qualitas exigit / in canonicum et in fratrem ipsius ecclesie cum plenitudine iuris canonici recipiatis et recipi ab aliis prout ad uos pertenet faciatis. Si uero nullum talle beneficium ad collacionem uel presentacionem vestram spectans in ciuitate uel diocesi predictis uacat ad presens nos simile beneficium cum cura uel sine cura nulli alii de iure debitum in dictis ciuitate uel diocesi mindoniensi uacaturum ad collacionem uel presentacionem uestran spectans eidem presbitero conpetenti se/cundum sue probitatis merita collacionis et disposicioni nostre ymmo uerius apostolice et cuiuslibet subdellegatorum nostrorum prefato presbitero cmn uacauerit conferendum expresse et specialiter reseruamus inhibemus et interdicimus autoritate predicta uobis priori et conuentui et omnibus / aliis quorum interest uel interesse poterit nec beneficium huiusmodi per nos eidem prebitero collatum seu conferendum pro eo ut premititur reseruatum alicui alteri quam predicto presbitero uel eius procuratori pro ipso conferatur aut ad ipsum beneficium aliquem presentetis / seu eidem admittatis nec per alium sue alios admitti quantum in uobis fuerit permittatis donec dicto presbitero de beneficio conpetenti cum cura uel sine cura prouisum extiterit iuxta formam predictarum literrarum apostolicarum. Nos enim quantumcumque contra promissa uel aliquod premissorum / a quocumque contingerit atentari ex nunc decernimus irritum et inane. Quod si forte non adinpleueritis premissa aut aliquod in contrarium feceritis uel mandatis nostris huiusmodi ymmo inquam apostolicis non parueritis que omnia cum efectu in uos priorem et conuentum ac omnes et / singulos quorum interest uel intererit et in alios quoslibet contradictores in aliquo necnon in alios quoslibet tan dantes alteri quam recipientes dictum beneficium eidem presbitero ut premittitur collatum uel eidem debitum aut / sibi conferendum reseruatum necnon et alios quoscumque contradictores et rebelles ac inpedientes ipsum super premissis uel aliquo premissorum aut inpedientibus ipsum dantes auxilium consilium et fauorem publice uel eclesiastice ex nunc prout ex tunc in hiis sccriptis sin/gulariter in singulis sex dierum postquam ad eorum noticiam presentes peruenerint perentoria canonica monicione premissa excommunicacionis sentenciam promulgamus in priorem et conuentum uero dicti monasterii sancti Martini de Juuea suspensionis et in ipsam ecclesiam interdicti sentencias predicta autoritate feri/mus et hiis scriptis etiam promulgamus absolucionem autem omnium et singulorum que prefatas et infrascriptas nostras sentencias uel earum aliquam incurrerint seu incurrerit quoquomodo nobis uel superiori nostro tantummodo reseruamus. Ceterum cum ad execucionem / premissorum omnium et singulorum ulterius faciendam non possumus quo ad presens prout expedit personaliter interesse pluribus aliis arduis negociis prepediti venerabilibus et discretis viris domnis scolastico archidiacono de Asumara Aria Petri Jacobi Petri Petro Alfonso / canonicis Fernando Petri de Valoria et Johanne Alfonsso porcionariis mindoniensis ecclesie nostre predicte \ Petro Dominici clerico cori ecclesie nostre / necnon sancti Jacobi de Viuario sancte Marthe de Ortigaria sancti Nicolai de Neda sancte Marie de Pontibus d-Eumi sancte Marie de Uillauella sancti / Julliani de Ferrol ac omnibus aliis et singulis ecclesiarum archidiaconatus de Trasancis rectoribus et eorum cuilibet in solidum super vlteriori mandati apostolici acque nostri tenore presencium plenarie comittimus vices nostras donec eas ad nos du/xerimus reuocandas quos et eorum quemlibet requirimus et monemus primo secundo et tercio et perentorio comuniter et diuisim eisque nichilominus et eorum cuilibet in uirtete sancte obediencie et sub excomunicacionis pena quam in ipsos et eorum quemlibet sex dierum postquam presentes presen/tate fuerint presentibus ipsis requisiti fuerint seu fuerit requisitus legitima et perenptoria nomicione premissa in hiis scriptis si ea que eis in hac parte comitimus exequenda neglexerint distullerint aut recusauerint contumaciter adinplere / districte precipiendo mandamus quatenus ipsi aut eorum aliquis qui a prefato presbitero seu eius procuratore requisiti fuerint seu fuerit requisitus ita quod vnus alterum non expectet infra sex dies post requisicionem huiusmodi eis factam inmediate sequentes quorum dierum / duos pro primo duos por secundo et reliquos duos eis et eorum cuilibet pro tercio et perentorio termino ac monicione canonica super hoc asignamus ad uos priorem et conuentum predictos monasterii prelibati et alias personas et loca de quibus expediens / fuerint prsonaliter accedant seu accedat et prefatas litteras apostolicas et hunc nostrum processum ac omnia et singua supradita uobis priori et conuentui et aliis quorum interest uel intererit in prefato monasterio et alibi ubi et quando fuerit oportu/num legant insinuent intiment et publicare procurent ac huiusmodi beneficium per nos ut premittitur collatum seu reseruatum quod dictus presbiter per se uel per procuratorem suum ut premittitur duxerit acceptandum sibi uel dicto procuratori suo pro eo / et eius nomine conferant et asignent conferat et asignet ipsumque uel dictum procuratorem suum eius nomine pro ipsius beneficii qualitas exegerit in eadem ecclesia recipi faciant seu faciat in canonicum et in fratrem stattum in coro in lociis(?) / in capitulo ipsius ecclesie eidem presbitero cum plenitudine iuris canonicorum assignent seu assignet sibique uel procuratori suo pro eo de huiusmodi beneficii fructibus redditibus prouentibus iuribus et obuencionibus vniuersis faciant siue faciat integraliter / responderi et nichilominus omnia et singula nobis in hac parte commissa pleanarie exequantur iuxta ipsarum litterarum apostolicarum continenciam et tenorem ita tamen quod ipsi subdelegati nostri uel eorum aliquis nichil in preiudicium dicti presbiteri ualeant seu ualeat attenptari nec circa suprascriptas nostras sentencias aut earum aliqua absoluendo uel suspendendo aliquid inmutare. Et si contingat nos super premissis in aliquo procedere de quo nobis potestatem plenariam reseruamus non / intendimus quapropter ea comissione nostra huiusmodi in aliquo reuocare nisi de reuocacione ipsa expressa mencio in nostris litteris habeatur. Mandamus autoritate predicto presbitero uel procuratori suo eius nomine uobis quod pecierint copiam fieri / de premissis vestris tam sunptibus et expensis prefatasque litteras apostolicas et hunc nostrum processum et omnia et singula in eis contenta et quecumque alia inserta litteras et munimenta huiusmodi negocium tangencia vollumus penes dictum presbiterum uel procuratorem suum eius nomine remanere et nec per uos uel aliquem uestrum seu quemcumque alium seu alios contra ipsius presbiteri uoluntatem uel procuratoris sui quomodolibet detineri contraria uero facientes prefatis nostris sententiis superius per / nos latis ipso facto uollumus subiacere. In quorum omnium et singulorum fidem et testimonium presentem nostrum processum seu presens publicum instrumentum per infrascriptum notarium publicum scribi et publicari mandamus nostrique sigilli fecimus appensione / muniri. Actum et datum apud Villammaiorem ciuitate mindoniensi in alpendicon domorum habitacionis nostre sub anno a natiuitate Domini millesimo trecentesimo quinquagesimo tercio in diccione vita die uero xxxª mensis julii presentibus discretis / viris Didaco Lupi clerico sancti Petri de Riotorto Gomecio Arie Roderico Aluari notario Gundisaluo Gomecii Sugerio Didaci hominibus et familiaribus nostris testibus ad premissa uocatis specialiter et rogatis.
Et ego Lupus Iohannis porcionarius autoritate dicti episcopi et capituli mindoniensis in ciuitate et capitulo et in tota diocesi mindoniensi notarius publicus predictarum litterarum apostolicarun presentacioni et recepcioni monicionibus mandatis sentenciarum prolacioni / istius procesus recitacioni et publicacioni ac vniuersis et singulis in eo contentis prout supra describuntur vna cum prenotatis testibus presens fui et hunc presentem processum siue presens publicum instrumentum de mandato et autoritate predicti / executoris manu mea propria scripsi et in hanc publicam formam reddegi signoque meo solito signaui rogatus in testimonium omnium singulorum et fidem ad peticionem et instanciam predicti presbiteri. Constat mihi predicto notario de rasuris / videlicet in xxx linea ubi scribitur “priorem”. Iten in xxxvii linea ubi legitur “in priorem et conuentus uero”. Item in Li linea ubi scribitur “priore”. Item in quinquagesima secunda ubi dicitur “quia ego predictus notarius scripsi” et non factum fuit uicio sed errore. Lupus Iohannis porcionarius et notarius. Constat mihi de interlineata in xlvi linea ubi scribitur “Petri Dominici clerico cori ecclesie nostre”. Quia uerum est et ego dictus notarius scripsi et non factum fuit uicio sed errore. Lupus Iohannis porcionarius et notarius (Signo).